Irena Skalik
Artystka urodzona w Sosnowcu. Absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach i Krakowie, członek Związku Polskich Artystów Plastyków. Zajmuje się malarstwem i grafiką.
Jej prace prezentowane były na wielu wystawach indywidualnych oraz zbiorowych w kraju i za granicą m.in. w BWA w Katowicach, Muzeum Narodowym w Krakowie, Muzeum Pałac Schoena w Sosnowcu, Muzeum w Koszalinie oraz w BWA w Rzeszowie.
Uczestniczka wielu plenerów artystycznych, w tym Sosnowieckich Spotkań Artystycznych.
Artystka o swojej twórczości
Malarstwo jest moją podróżą w nieznane. Przemierzam miasto w poszukiwaniu inspiracji, która w moich oczach stanie się obrazem; określam to „sytuacyjnością chwili”. Bryła, światło, zapach, nastrój, muzyka w słuchawkach, myśli krążące po głowie – to wszystko przenikające się wzajemnie w odpowiednich proporcjach daje poczucie efemerycznych chwil, które stają się punktem wyjścia do moich obrazów. Później następuje moment wyciszenia. Duża płaszczyzna bieli czystego płótna przytłacza swą nieskazitelnością. Tłamsi pośpiech, wymusza refleksje – aż do pierwszego pociągnięcia pędzla. Później zaczyna się podróż w nieznane. Praca nad sobą, nad swoimi emocjami, walka z myślami, z warsztatem. Duży ładunek emocjonalnych przeżyć i doznań przelewa się na płótno.
Dla mnie proces twórczy to droga, czasem prosta, czasami kręta, z licznymi rozdrożami. Ale jak większość dróg, każda z nich ma jakiś cel, do którego zmierza.
Irena Skalik
W poszukiwaniu harmonii
Linia prosta w przyrodzie nie występuje. Wymyślił ją człowiek. Wprowadzenie jej w architekturze oraz przedmiotach codziennego użytku i to w różnych, często nie powiązanych ze sobą kulturach, świadczy o przemożnym pragnieniu uporządkowania otaczającego nas świata. Pragnieniu, które nie pochodzi z natury, lecz z głębi ludzkiego umysłu.
Dla Ireny Skalik, jako malarki, pierwszym gestem twórczym jest wybór tematu. Jak sama wyznaje, poszukuje go w przestrzeni miejskiej. Z niej mogłaby wyłuskać przypadek, anegdotę lub zamęt. A jednak odnajduje harmonię prostych linii i czystość przestrzeni. Czy jest to odzwierciedlenie umysłu samej artystki? Czy może odwieczne ludzkie dążenie do przejrzystości formy, proporcji motywów względem siebie i względem całości – tego, co powszechnie kojarzymy z ładem, a co Arystoteles zdefiniował jako piękno?
Skalik na swych obrazach dzieli otaczającą rzeczywistość na fragmenty. Wybiera interesujący ją układ ścian lub detali architektonicznych, balustrad, schodów. Oczyszcza tło: pustka staje się kontrapunktem dla motywu. Dzięki temu motyw zyskuje na sile, a kompozycja – na czytelności. Artystka zawęża paletę do czerni, bieli i rozpiętych między nimi szarości. Bada wagę, jaką te barwy przydają motywom. Każdy dodatkowy kolor działa od razu jak dominanta. Dzięki niej Skalik podkreśla znaczenie pojedynczych motywów, które w innym przypadku mogłyby ujść uwadze odbiorcy. Stosuje klasyczne proporcje i nieklasyczne umiejscowienie punktu ciężkości, dzięki czemu uzyskuje płynną równowagę. Predylekcja do linii diagonalnych nadaje nieruchomym motywom zaskakującą dynamikę.
W ten sposób powstają kompozycje oszczędne, lecz intrygujące, zharmonizowane wewnętrznie i ze sobą nawzajem. Z nich Irena Skali buduje własne uniwersum – spełnienie ludzkiej tęsknoty za harmonią w chaosie wszechświata.
Małgorzata Malinowska-Klimek
Irena Skalik - wystawy indywidualne:
- Geometria w mojej głowie, rok 2012, Galeria przy gołej ścianie, Dąbrowa Górnicza
- Sosnowiec, Zagórze 2013, rok 2014, Galeria pojedyncza, Katowice
- Miasto, rok 2019, Galeria ARTkwarium, Sosnowiec
- Bez tytułu, rok 2023, Galeria MOK, Zawiercie
Wystawy zbiorowe:
- Mistrzowskie drogi, uczniowskie ścieżki, lata 2012-2013:
Galeria Wernisaż, Czerniowce, Ukraina
Obwodowe Muzeum Sztuki, Iwano-Frankiwsk, Ukrain
Muzeum Etnografii i Przemysłu Artystycznego, Lwów, Ukraina
Muzeum Historyczno-Krajoznawcze, Równe, Ukraina
Galeria Związku Artystów Plastyków, Tarnopol, Ukraina
Państwowe Muzeum Historyczne, Kamieniec Podolski, Ukraina
- Najlepsze dyplomy 2013, rok 2013, BWA, Katowice
- Światło – przestrzeń, rok 2014, Galeria Ładniej, Sosnowiec
- „Myśleć jak Leonardo...”, rok 2015, Galerii Sztuki Pałacu Kultury Zagłębia, Dąbrowa Górnicza
- Wystawa w ramach projektu „Artyści RAZEM”, rok 2018, Galeria ARTkwarium, Sosnowiec
- Wystawa w ramach projektu „Artyści RAZEM”, rok 2018, Księgarnia, Sosnowiec
- II Przegląd Sztuki Współczesnej Nowa Awangarda, rok 2018, Galeria Szyb Wilson, Katowice
- Wystawa Rysunku i Grafiki, rok 2018, Galeria ArtNova2, Katowice
- Wystawa w ramach projektu Sztuka Teraz, rok 2019, Muzeum Narodowe, Kraków
- WOLNOŚĆ, rok 2019, Pałac Schoena-Muzeum w Sosnowcu, Sosnowiec
- Wystawa i aukcja w ramach projektu Sztuka Teraz, rok 2019, Desa Unicum, Warszawa
- Grafika, rysunek, plakat, rok 2019, Galeria ArtNova2, Katowice
- Wystawa ZPAP okręg Katowice, rok 2019, Galeria Antresola-Muzeum Miejskie, Koszalin
- Jesienne Konfrontacje -V Triennale Polskiego Malarstwa, rok 2019, BWA, Rzeszów
- ELEKTROPOLIS, rok 2020, Pałac Schoena-Muzeum w Sosnowcu, Sosnowiec
- AroundMan, rok 2020, Galeria ArtNova2, Katowice
- ŚWIATŁOCZUŁOŚĆ, rok 2021, Pałac Schoena-Muzeum w Sosnowcu, Sosnowiec
- Wszystkie, które chcą - Siostrzeństwobez granic, rok 2021, Fabryka Porcelany, Katowice
- Pola widzenia, rok 2021, Galeria Miasta Ogrodów, Katowice
- TOŻSAMOŚĆ, rok 2022, Pałac Schoena-Muzeum w Sosnowcu, Sosnowiec
- WOLNOŚĆ, rok 2022, Galeria ZPAF, Katowice
- ORVIS, rok 2022, GALERIA AZUR Las Letras, Madryt, Hiszpania
- SĄSIEDZI, rok 2022, Galeria Trójkąt W Kole, Pałac Schoena-Muzeum w Sosnowcu, Sosnowiec
- OPENING SHOW, rok 2022, GALERIA AZUR, Miami, USA
- CRISTAL SILENCE, rok 2022, GALERIA AZUR Chueca, Madryt, Hiszpania
- DEZYDERATA, rok 2023, Pałac Schoena-Muzeum w Sosnowcu, Sosnowiec
- IX Bożonarodzeniowy salon ZPAP Okręgu Krakowskiego, rok 2023, Pałac Sztuki w Krakowie, Kraków
- IV Ogólnopolski Konkurs Malarski im. Leona Wyczółkowskiego, rok 2024, Galeria Miejska BWA w Bydgoszczy, Bydgoszcz
- LAAF_Teoriamnogości, rok 2024, OFF Piotrkowska, Łódź
- II Ogólnopolskiego konkursu malarskiego im. Krzysztofa Grzesiaka, rok 2024, Lęborskie Centrum Kultury FREGATA, Lębork
- Zła sztuka, rok 2025, Pałac Schoena-Muzeum w Sosnowcu, Sosnowiec
- Kobieca strona sztuki, rok 2025, Defabryka, Warszawa
- In Black & White, rok 2025, SITE: BROOKLNYN GALLERY, Nowy Jork, USA
- Piękno. Prawda czy fałsz?, rok 2026, Pałac Schoena-Muzeum w Sosnowcu, Sosnowiec
Plenery:
- XXI Sosnowieckie Spotkania Artystyczne, rok 2018, Lwów
- XXII Sosnowieckie Spotkania Artystyczne, rok 2019, Jedlina Zdrój
- XXIII Sosnowieckie Spotkania Artystyczne, rok 2020, Sandomierz
- XXIV Sosnowieckie Spotkania Artystyczne, rok 2021, Zamość
- XXV Sosnowieckie Spotkania Artystyczne, rok 2022, Krynica Górska
- XXVII Sosnowieckie Spotkania artystyczne, rok 2024, KutnáHora
- XXVIII Sosnowieckie Spotkania Artystyczne, rok 2025, Sandomierz
Irena Skalik
Born in Sosnowiec, the artist is a graduate of the Academies of Fine Arts in Katowice and Kraków, member of the Association of Polish Artists and Designers. She pursues painting and graphics.
Her works have been presented at many national and international group and individual exhibitions, among others, in the Art Exhibitions Bureau in Katowice, the National Museum in Kraków, the Schoen Palace Museum in Sosnowiec, the Museum in Koszalin and the Art Exhibitions Bureau in Rzeszów.
Participant of many art retreats, including Sosnowieckie Spotkania Artystyczne (Sosnowiec Art Meetings).
The artist on her work
Painting is my journey into the unknown. I wander around the city seeking inspiration which will become a painting in my eyes. I call it the „situationality of a moment”. The solid shapes, light, smell, mood, music in my headphones, thoughts circulating in my head – all these elements, permeating and merging in appropriate proportions, produce the sensation of transient moments which then become the starting point for my paintings. Afterwards, the moment of quietness comes. A large plane of white canvas is overwhelming in its immaculateness. It stifles hurry, enforcing reflection – until the first stroke of the brush. Later, a journey into the unknown starts of work upon myself, my emotions, battle with my thoughts and the technical matters. A powerful emotional load of experiences and sensations is reflected on the canvas.
In my view, the creative process is a road, sometimes leading straight on, sometimes winding and fraught with forks. However, as most roads, is leads to some ultimate destination.
Irena Skalik
In Search of Harmony
Straight line does not exist in nature. It is only man who has come up with this concept. Its introduction in architecture and objects of daily use in various, frequently unconnected cultures testifies to our overwhelming need to organise the world around us. It is a yearning which does not originate in nature, but stems from the depth of human mind.
For the painter Irena Skalik, the selection of a subject is the initial creative gesture. As she admits, she seeks it in urban space. From such a space she might pluck out an incident, an anecdote or the chaos. However, what she finds there is the harmony of straight lines and the clarity of space. Is this a reflection of the artist’s mind? Or is it an age-old human striving for the clearness of form, proportions and motives with respect to one another and the entirety – to all that we commonly associate with order, defined by Aristotle as beauty?
In her paintings, Skalik divides the surrounding reality into fragments. She selects the arrangement of walls or architectural details – banisters, stairs – which are of interest to her. She purifies the background: emptiness becomes the counterpoint to the motive. Owing to this, the motive acquires power of expression and the composition gains clarity. The artist limits her palette to black, white and the range of grays in between. She explores the significance which these colours lend to the motives. Each additional colour immediately acts as a dominant, allowing Skalik to emphasize the meaning of particular motives, which could otherwise skip the viewers’ attention. She applies the classic proportions and non-classic location of the centre of gravity, thus obtaining fluid balance. Her predilection for diagonal lines adds surprising dynamics to the still motives.
In this way, sparing yet intriguing compositions are created, internally and mutually harmonized. Irena Skalik constructs her own universe of them, fulfilling the human longing for harmony in the chaos of the universe.
Małgorzata Malinowska-Klimek
Irena Skalik – Individual exhibitions:
- Geometria w mojej głowie, 2012, Przy gołej ścianie Gallery, Dąbrowa Górnicza
- Sosnowiec, Zagórze 2013,2014, Pojedyncza Gallery, Katowice
- Miasto, 2019, ARTkwarium Gallery, Sosnowiec
- Bez tytułu, 2023, MOK Gallery, Zawiercie
Group exhibitions:
- Mistrzowskie drogi, uczniowskie ścieżki, in the years 2012-2013:
Wernisaż Gallery, Czerniowce, Ukraine
Ivano-Frankivsk Regional Art Museum, Ivano-Frankivsk, Ukraine
The Museum of Ethnography, and Arts and Crafts, Lviv, Ukraine
The Rivne Regional Museum of History and Local Lore, Rivne, Ukraine
Gallery of the Association of Artists, Tarnopol, Ukraine
Kamenets-Podilskyi State Historical Museum-Reserve, Ukraine
- Best Graduates of 2013, 2013, Art Exhibitions Bureau, Katowice
- Światło – przestrzeń, 2014, Ładniej Gallery, Sosnowiec
- „Myśleć jak Leonardo...”, 2015, Art Gallery of the Zagłębie Palace of Culture, Dąbrowa Górnicza
- Exhibition constituting part of the project „Artyści RAZEM”, 2018, ARTkwarium Gallery, Sosnowiec
- Exhibition constituting part of the project„Artyści RAZEM”, 2018, Księgarnia, Sosnowiec
- II "Nowa Awangarda" Contemporary Art Review, 2018, Szyb Wilson Gallery, Katowice
- Drawing and Graphics Exhibition, 2018, Galeria ArtNova2, Katowice
- Exhibition constituting part of the project Sztuka Teraz, 2019, the National Museum, Kraków
- WOLNOŚĆ, 2019, the Schoen Palace Museum in Sosnowiec, Sosnowiec
- Exhibition and auction constituting part of the project Sztuka Teraz, 2019, Desa Unicum, Warsaw
- Grafika, rysunek, plakat, 2019, Galeria ArtNova2 Gallery, Katowice
- Exhibition Association of Polish Artists and Designers of the Katowice Chapter, 2019, Antresola Gallery, the Museum of Koszalin, Koszalin
- V Polish Triennale of Contemporary Painting "Autumn Confrontations", 2019, Art Exhibitions Bureau, Rzeszów
- ELEKTROPOLIS, 2020, the Schoen Palace Museum in Sosnowiec, Sosnowiec
- AroundMan, 2020, ArtNova2 Gallery, Katowice
- ŚWIATŁOCZUŁOŚĆ, 2021, the Schoen Palace Museum in Sosnowiec, Sosnowiec
- Wszystkie, które chcą - Siostrzeństwo bez granic, 2021, the Katowice Porcelain Factory, Katowice
- Pola widzenia, 2021, Katowice – the City of Gardens Gallery, Katowice
- TOŻSAMOŚĆ, 2022, the Schoen Palace Museum in Sosnowiec, Sosnowiec
- WOLNOŚĆ, 2022, Gallery of the Association of Polish Artist Photographers, Katowice
- ORVIS, 2022, GALERIA AZUR Las Letras, Madrid, Spain
- SĄSIEDZI, rok 2022, Trójkąt W Kole Gallery, the Schoen Palace Museum in Sosnowiec, Sosnowiec
- OPENING SHOW, 2022, GALERIA AZUR, Miami, USA
- CRISTAL SILENCE, 2022, GALERIA AZUR Chueca, Madrid, Spain
- DEZYDERATA, 2023, the Schoen Palace Museum in Sosnowiec, Sosnowiec
- IX Christmas Salon of the Association of Polish Artists and Designers of the Kraków Chapter, 2023, the Palace of Fine Arts in Krakow, Kraków
- IV National Leon Wyczółkowski Painting Competition, 2024, City Art Exhibitions Bureau Gallery in Bydgoszcz, Bydgoszcz
- LAAF_Teoria mnogości, 2024, OFF Piotrkowska, Łódź
- II Krzysztof Grzesiak National Painting Competition, 2024, FREGATA Lębork Culture Centre, Lębork
- Zła sztuka, 2025, the Schoen Palace Museum in Sosnowiec, Sosnowiec
- Kobieca strona sztuki, 2025, Defabryka, Warszawa
- In Black & White, 2025, SITE: BROOKLNYN GALLERY, New York, USA
- Piękno. Prawda czy fałsz?, 2026, the Schoen Palace Museum in Sosnowiec, Sosnowiec
Art retreats:
- XXI Sosnowieckie Spotkania Artystyczne, 2018, Lviv
- XXII Sosnowieckie Spotkania Artystyczne, 2019, Jedlina Zdrój
- XXIII Sosnowieckie Spotkania Artystyczne, 2020, Sandomierz
- XXIV Sosnowieckie Spotkania Artystyczne, 2021, Zamość
- XXV Sosnowieckie Spotkania Artystyczne, 2022, Krynica Górska
- XXVII Sosnowieckie Spotkania Artystyczne, 2024, KutnáHora
- XXVIII Sosnowieckie Spotkania Artystyczne, 2025, Sandomierz
Translated by Monika Hartman.